grč. rhombos romb, dodeka dvanaest, hedra osnova min. kristalni oblik testeralnog sistema odraničen sa 12 podudarnih rombova; granatoedar.
Zamenici dekana na univerzitetu.
muški rod Zamenik dekana (na univerzitetu); v. dekan. (lat.)
prilog POkadšto, koji put, katkada.
muški rod (matematika) Petnaestougaonik.
muški rod Stih od slogova, jedanaesterac.
Trohejsko-daktilski stihovi (alkejski, safijski i falecijski stih), naročito kod Katula i Marcijala.
muški rod (matematika) Jedanaestougaonik.
ženski rod Vlast jedanaestorce, vlast jedanaest ljudi.
ženski rod Period od godina.
pridev U 12-notnom sistemu.
muški rod (matematika) Telo ograničeno sa dvanaest pravilnih petouglova (pentagonalni dodekaedar).
ženski rod (matematika) Sistem računanja dvanaesticama, a ne deseticama kao u dekadnom ili decimalnom sistemu.
muški rod (anatomija) Dvanaestopalačno crevo, dvanaesnik; duodenum.
grč. dodeka, daktylos prst anat. dvanaestopalačno crevo, dvanaesnik; up. duodenum.
ženski rod Grupa od 12.
grč. dodeka predmetak u složenicama sa značenjem: dvanaest.
prefiks Predmetak u složenicama sa značenjem: dvanaest. (grč.)
muški rod (sport) Gimnastičko takmičenje u disciplina (grč.)
pridev Od reči sa samoglasni, dvanaestosložan.
ženski rod Vladajuće telo dvanaestorice. Vladavina dvanaestorice. Savez od gradova (u staroj Grčkoj).
muški rod Član vlade dvanaestorice.
pridev (botanika) Koji ima dvanaest cvetnih listića.
ženski rod (botanika) XI klasa u Lineovom sistemu biljaka: cvetovi sa do prašnikovih končića u jednom hermafroditnom cvetu.
muški rod (hemija) Zasićen ugljovodonik, C H3(CH2)CH3
pridev (hemija) Sastavljen od molekula monomera.
muški rod (hemija) Jedinjenje sa molekula monomera.
muški rod (matematika) Dvanaestougaonik.
muški rod (matematika) Dvanaestougaonik (geometrijsko telo sa uglova).
grč. dodeka, gyne žena pl. bot. red Lineovog sistema biljaka koje imaju jedanaest ili dvanaest tučkova.
ženski rod (botanika) Red Lineovog sistema biljaka koje imaju jedanaes ili dvanaest tučkova.
ženski rod Način muzičke notacije sistematskom upotrebom dvanaest zvukova hromatske lestvice (grč.)
muški rod Muzičar koji komponuje u dodekafoniji. (grč.)
muški rod (matematika) Poliedar koji ima dvaput do dvanaest površina, tj. dvadeset četiri površine.
pridev Koji ima dvaput po deset (2površina.
muški rod (matematika) Poliedar koji ima dvaput po deset, tj. dvadeset površina.
ženski rod Žena dekan.
ženski rod (botanika) Hermafroditne biljke sa deset slobodnih prašnikovih končića, u Lineovom sistemu deset klasa.
muški rod Taložnik, zgušnjivač (fr.)
Sedišta dekana.
muški rod Dekanstvo, zvanje i položaj dekana; mesto službovanja dekana. Crkveni srez kod katoličke crkve (lat.)
muški rod U rimskom logoru: starešina šatora u kojem je bilo vojnika; danas: Starešina jednog fakulteta na univerzitetu; predsednik fakultetskog saveta; Više svešteno lice, odmah posle biskupa, u rimokatoličkoj i protestantskoj crkvi; U Italiji: najstariji sluga u kući nekog kneza, kardinala itd. (lat.)
muški rod (hemija) Ugljovodonik, CH22
muški rod Mera za težinu od metara. (grč.)
muški rod (novinarstvo) Naziv zbirke novela i talijanskog pesnika Bokača; počinje opisom kuge u Firenci (134zbog koje grupa mladića i devojaka beži u slobodnu prirodu, gde, zabavljajući se, pričaju po deset duhovitih novela u deset dana. Deset dana, istorija o deset dana (naslov poznate zbirke novela talijanskog pesnika Bokača). (grč.)
pridev Jedinjenje, sa po deset molekula.
muški rod (hemija) Jedinjenje od deset molekula.
ženski rod Oćelavljenje, oćelavljavanje, jedna od sramnih kazni u Srednjem veku, koja se sastojala u tome što je osuđenik bio oćelavljen.
muški rod Deset lumena kao jedinica za merenje svetlosti (grč.)
muški rod Deset božjih zapovesti, koje je po Bibliji, preneo Mojsije Izraelcima (grč.)
muški rod Gubitak u težini neke robe usled sušenja, curenja itd.
ženski rod Veština da se slike u bojama, štampane na naročitoj hartiji koja je prevučena jednim lako rastvorljivim slojem, ovlažavanjem zadnje strane prenose na drvo, staklo, metal, porcelan, kožu, lim i dr.; v. metahromatipija.
glagol Prenositi otiske, npr. sa bakra ili kamena na drvo itd.; preneti crtež na providnu hartiju.
muški rod Mera od litara. (grč.)
glagol Izgubiti na težini, zbog ceđenja i sušenja, kalirati (grč.)
muški rod (matematika) Broj (piše se sa 1 i nula).
muški rod (hemija) Ugljovodonik, CH18.
glagol Izgubiti u težini usled sušena, curenja itd.
muški rod (matematika) Dekalion (grč.)
glagol Izvući kalcijum, smanjiti prirustvo kalcijuma.
ženski rod Smanjenje prisustva kalcijuma, smanjenje kalcijuma u organizmu, naročito u zubima i kostima, najčešće kao posledica mnogih teških bolesti; u hemiji: postupak za uklanjanje rastvorenih kalcijumovih soli iz vode. (lat.)
muški rod (muzika) Žičani instrument sa deset žica. (grč.-fr.)
muški rod (matematika) Desetougaonik.
muški rod Težina (ili teg) od grama. (grč.)
muški rod Deset stepeni kao jedinica mere za uglove (grč.-lat.)
muški rod (matematika) Desetougaonik, telo od deset uglova, strana. (grč.)
pridev Sa deset žena; bot. cvetovi sa deset stubića ili usta plodnice.
pridev Desetostranični.
muški rod (matematika) Poliedar sa deset površina. (grč.)
matematika Desetni sistem, brojni sistem koji ima za osnovu broj 10; v. pod decimalan.
pridev Koji se odnosi na dekadu, koji je vezan za broj deset. (grč.)
ženski rod (matematika) Brojni sistem čija je osnova 10.
nem., fr. pristalica dekadekcije.
muški rod Književno-umetnički pravac, nastao krajem 1veka i početkom 2veka, kao prethodnica simbolizma u umetnosti; odlikova se preteranim individualizmom i formalizmom, najpre u Francuskoj, a onda i u Evropi; propveda negiranje svih vrednosti čoveka, osim čulnih uživanja, koja su navodno simaso bitisanja i opstanka čoveka. (fr.)
pridev U opadanju, opadajući, koji ima svojstvo dekadenta, koji se nalazi u opadanju (fr.)
muški rod Bezvoljan, utučen, umoren čovek koji beži od realnog života; Onaj koji propada, posrnuo, demoralisan; koji nema više volje da živti; Umetnik ili književnik, pristalica dekadentizma.
imenica Osobina dekadenta; Dekadencija (fr.)
ženski rod Opadanje, pad, srozavanje, propadanje, rasulo, raspad, nazadovanje, nestajanje, gubljenje stvaralačkih snaga; Gubljenje vere u čoveka, poricanje njegovih vrednosti, njegovih uspeha; v. dekadentizam (fr.)
ženski rod Opadanje, propadanje, raspad, pogoršavanje, propast; lit. pravac u modernoj književnosti koji se sastoji u izumiranju zdrave čulnosti, usled prenadraženosti života, i u traženju veštačkih draži. (fr.)
ženski rod Dekadencija (fr.)
ženski rod Zbirka ili delo od deset knjiga. Desetorica; broj deset; deset komada; period od deset godina; zbirka ili delo od deset knjiga, npr. Livijeva Rimska istorija; u kalendaru francuske revolucije: nedelja od deset dana (od primidi, duodi itd. do dekadi); mat. decimalni sistem. (grč.)
Mladi ruski plemići - oficiri koji su decembra 18podigli u Petrogradu ustanak protiv apsolutizma.
muški rod Ruski pobunjenik u oktobarskoj revoluciji, 1825.
prefiks 1deset; u Međunarodnom sistemu mernih jedinica (SI) predmetak za označavanje deset puta veće količine (npr. dekalitar, dekagram, dekametar).
ženski rod Pokrivač, pokrov, ćebe; guber; (nem.) Deset; mera od deset grama. (grč.)
ženski rod Sedište, uprava crkvene oblasti, dekanat crkveni.
muški rod (sport) Desetoboj, takmičenje u disciplina lake atletike. (grč.)
ženski rod Postupak pri dekatiranju, pronađen 18u Parizu; v. dekatirati.
glagol Obraditi sukno pomoću vodene pare da bi mu se dao blag i postojan sjaj i sprečilo kasnije skupljanje.
muški rod (arheologija) Građevina sa deset stubova ili svodova.
muški rod (lingvistika) Strofa od deset stihova. (grč.)
muški rod Deset kubnih metara, deset stera.
glagol Utvrđivati sadržinu pošiljki na osnovu karata.
ženski rod Raspuštanje, rasturanje kartela, monopolističkih organizacija u privredi (fr.)
muški rod Francuski matematičar i filozof.
glagol Osloboditi (ili oslobađati) od ugljena ili ugljene kiseline; dekarbirirati.
glagol (hemija) Izgubiti karboksil.
glagol Osloboditi (ili oslobađati) od ugljena ili ugljene kiseline; dekarbonizirati.
muški rod Mera za zemljište od deset ara. (grč.)
glagol Ukloniti čahuru.
ženski rod (medicina) Uklanjanje čahure.
muški rod Mera za dužinu od deset stopa.
muški rod (železnica) Lokomotiva sa deset točkova.
glagol Odseći glavu; obezglaviti.
glagol Smanjiti procenu kapitala. Ukinuti status prestonice.
glagol Oduzeti kapital nekim zakonskim propisom; finansijski razvlastiti, oslabiti, osiromašiti (lat.)
ženski rod Smanjenje kapitala, oduzimanje kapitala, lišavanje novčenih sredstava (lat.)
ženski rod Odsecanje glave; obezglavljenje, odrubljivanje, smaknuće čoveka (mačem, na giljotini i sl.). prenosno: Uklanjanje s vodećeg položaja. (lat.)
glagol Površinu metala - zagrevanjem, kuvanjem u sodi, luženjem i ribanjem - očistiti i tako je prirediti za galvanoplastiku. (fr.)
muški rod (hemija) Peptid, sačinjen od deset amino-kiselina.
glagol (hemija) Otočiti, ocediti, neku tečnost odvojiti od taloga koji se nalazi na dnu; razbistriti. (fr.)
ženski rod (hemija) Lagano otakanje i odvajanje bistre tečnosti od taloga. (fr.)
ind. Dekham v. dravidski jezici.